Knjiga autora istoričara Predraga Loze K'o ružan san, zadnji put pogledajte grad jedno je od novih izdanja Republičkog centra za istraživanje rata, ratnih zločina i traženje nestalih lica. Podnaslov monografije je Zločini nad Srbima u Mostaru i okolini 1992─1995. Knjiga će, u organizaciji Centra, biti promovisana u Narodnoj i univerzitetskoj biblioteci Republike Srpske, u utorak 10. juna, sa početkom u 13.00 časova.

Kada se govori o pojmu zločina iz ugla istorijske nauke tu spadaju i neke pravne kategorije, termini i elementi poput protjerivanja, ubistava, mučenja, te bespravnog zatvaranja i logorisanja. U knjizi je u jasan kontekst stavljeno sistemsko stvaranje atmosfere dozvoljenosti zločina, podsticanja mržnje i dehumanizacije, kao i onemogućavanje uslova života i rada jednoj etničkoj grupaciji, uz stalno nametanje osjećaja nesigurnosti i ugroženosti života. U tekstu su kroz brojne lične primjere obuhvaćeni ne samo obespravljivanje, nego i pljačkanje i ekonomsko iskorišćavanje lične i društvene imovine, kao i uništavanje kulturnog i istorijskog nasljeđa Srba u Mostaru i u dolini Neretve. Dakle, istoriografsko posmatranje ove tematike u knjizi oslonjeno je na istorijski kontekst ratnog i prijeratnog vremena, kao i na pokušaje da se odgovori na pitanja kako i zašto se nešto dešavalo, ali i da se razumiju, koliko je to moguće, lične priče žrtava, njihovih porodica i čitave zajednice.

Lične priče pojedinih mostarskih Srba, njihovi različiti, a opet, po uspostavljenim pravilima i atmosferi zločina, slični načini stradanja prikazuju nam pojedinca ─ žrtvu u okviru istorijskih procesa. Nacionalne tenzije i podijeljenosti društva najprije su osjetili pripadnici JNA u urbanim dijelovima Mostara, koji su došli na udar masovnog ugrožavanja života i imovine. Vremenom se i javni antiarmijski narativ pretvarao u antisrpski. Put od antisrpske atmosfere do otvorenog izvršenja zločina bio je, čini se, ubrzan i vremenski veoma kratak.

Knjiga je pisana specifičnim ličnim i autorskim pristupom, sa literarnim dijelovima, te elementima kulturoloških, psiholoških, socioloških i drugih posmatranja prošlosti i sadašnjosti, a nudi i čitav niz tema za razmišljanje i zaključivanje osim one glavne.

Republički centar možete pratiti na našoj Fejsbuk i Instagram stranici i X nalogu.